Bütün organ ve hücrelerin sağlığı ve verimli çalışmasını sağlamak için bedene yaşam veren oksijeni sağlamak, solunum sisteminin tek amacıdır.
Dinlenme halindeki bir kadının dakikada yaklaşık 6 litre havaya gereksinimi vardır. Bir aerobik seansında bunun altı katı gerekir. Solunum sistemi, artan gereksinimi sizin istemli denetiminiz olmadan karşılayacak biçimde tasarlanmıştır. Solunum sistemi iki bölüme ayrılır. Üst solunum yolu burun, sinüsler, ağız ve yutaktan (burun ve ağzın arkasında, bunları özofagusa [boğaz ve yemek borusuna] bağlayan boşluk) oluşur. Alt solunum yolu gırtlak nefes borusu, bronşlar (hava kanalları), ve akciğerlerden oluşur. Akciğerler aslında birbirinin aynı değildir; sağdakinin üç, soldakinin iki lobu vardır, ancak ikisi de aynı işlevi gerçekleştirir.
Burnunuzdan ya da ağzınızdan her soluk alışınızda üst solunum yolu taze havayı süzer, ılıtır ve nemlendirir. Hava, nefes borusundan sağ ya da sol bronşa girer ve akciğerlerden birine girer. Hava kanalları, en incesi alveolde (hava keseciği) sonlanan bronşçuklara (çok daha ince bronşlar) ayrılır. Akciğerin içindeki bu minik hava kesecikleri, giren havadaki oksijeni alır ve kan dolaşımına taşır. Aynı zamanda karbondioksit, biraz su buharıyla birlikte dışarı atılmak üzere kandan alınarak alveole taşınır. Her bir akciğerde yaklaşık 350 milyon alveol vardır ve gazların değişimi için kullanılan toplam alan yaklaşık 5.4 metrekaredir.
Akciğerler, akciğer zarı (viskeral plevra) denen kesintisiz bir zarla kuşatılmıştır ve göğüs boşluğunun içi de göğüs zarı (parietal plevra) denen benzer bir zarla kaplıdır. Aradaki dar alan, akciğerler her solukla birlikte hareket ederken gerekli kayganlığı sağlayan nemle doludur.
Soluduğunuz hava, sağlık sorunlarına yol açabilecek duman, toz ve diğer çevresel toksinler gibi küçücük zerrelerle doludur. Solunum yolunun bu tür saldırılara karşı etkili savunma düzenekleri vardır (bağışıklık hücrelerinin çoğu buradadır). Bu hücrelerden bazıları gelen bakteri ya da virüsleri hapsederek yok edebilir. Diğer hücreler, solunum yolunun yapışkan yüzeyine salgılanan ve solunum yolunu baştan sona temizleyen antikorlar üretir. Yapışkan salgı (mukus) bakteri ya da virüs organizmalarını etkisiz kılan ya da öldüren başka maddeler de içerir.
ÖKSÜRMENİN NEDENİ
Başka bir koruyucu düzenek de tüylerdir (cilia). Bunlar, hava kanallarını kaplayan, salgıyı ve varsa yakaladığı zerreleri bronşçuklardan itmek için dalgalar halinde hareket eden sayısız ince tüydür. Öksürme refleksi, salgıları ve varsa içeri girmiş zerreleri akciğerlerden atmak için etkinleştirilir. Hava kanallarındaki iltihaplanmadan dolayı sigara tiryakileri daha çok balgam üretir ve dolayısıyla daha cok öksürür.